Van kijken naar ontmoeten

Soms krijgen we woorden aangereikt die helpen om anders naar onszelf te kijken. Woorden als het jonge kind, het gekwetste deel, de gezonde volwassene, het Zelf of de compassievolle aanwezigheid. Elk van die benaderingen probeert zichtbaar te maken wat veel mensen herkennen: dat oude ervaringen, gevoelens en beschermingsmechanismen kunnen meeklinken in het leven van nu.

Die woorden kunnen veel betekenen.

Ze maken het lichter wanneer we niet langer denken: “Zo ben ik nu eenmaal.”
Wanneer we kunnen zien: “Er is iets in mij dat reageert vanuit een oude ervaring.”

Alleen al dat zien kan ruimte geven.

Ruimte om nog een stap te maken …..

Want er is een verschil tussen iets zien en werkelijk erbij aanwezig zijn.

We kunnen onszelf heel goed leren begrijpen. We kunnen herkennen waar een patroon vandaan komt. We kunnen ontdekken wanneer een oude angst geraakt wordt of wanneer een deel van ons zich terugtrekt, beschermt of verhardt.

Dat bewustzijn is waardevol.

Maar soms blijft er, zonder dat we het merken, toch nog een kleine afstand.

Alsof we naar onszelf kijken van buitenaf.

Alsof we zeggen: “Ik zie dat stukje van mij.”

Terwijl er misschien een andere beweging mogelijk is:

“Ik ben hier bij jou.”

Dat is een ander soort waarnemen.

Niet alleen kijken, maar ontmoeten.

Wanneer een kind verdriet heeft, kunnen we op afstand zien wat er gebeurt. We kunnen begrijpen waarom het huilt. We kunnen zelfs precies weten wat het nodig heeft.

Maar iets verandert wanneer we naast het kind gaan zitten. Wanneer we niet meteen iets willen oplossen. Wanneer we aanwezig blijven bij wat er is.

Dan ontstaat er iets wat dieper gaat dan begrijpen.

Er ontstaat verbinding.

Misschien geldt dat ook voor de delen in onszelf die ooit bescherming nodig hadden. De angst, het verdriet, de onzekerheid of de overtuigingen die lang geleden zijn ontstaan.

Ze hoeven niet bestreden te worden.

Ze hoeven niet weg.

Misschien verlangen ze vooral naar een andere relatie.

Een relatie waarin ze niet langer alleen hoeven te zorgen voor onze veiligheid. Een relatie waarin een volwassen, rustige aanwezigheid naast hen komt staan.

De gezonde volwassene is dan niet degene die tegen het bange kind zegt:

“Je hoeft niet bang te zijn.”

Misschien zegt deze eerder:

“Ik zie dat je bang bent.”

“Ik ben bij je”

“Je hoeft hier niet meer alleen doorheen.”

Dat is een wezenlijk verschil.

De ene beweging wil iets veranderen.

De andere beweging wil eerst ontmoeten.

En vaak ontstaat verandering juist daar.

Niet doordat we onszelf opnieuw proberen te maken, maar doordat er ruimte komt voor alles wat er al is. Doordat oude reacties niet meer automatisch het stuur hoeven over te nemen. Doordat er een nieuwe ervaring ontstaat: er is nu iemand aanwezig die kan blijven.

Misschien is dat een vorm van volwassen worden die verder gaat dan sterk zijn, zelfstandig zijn of alles onder controle hebben.

Misschien betekent volwassen worden ook:

dat we leren luisteren naar wat ooit geen woorden had.

Dat we leren blijven bij wat ooit te pijnlijk was.

Dat we in onszelf een plek ontwikkelen waar zowel het kwetsbare kind als de volwassen mens welkom zijn.

Niet alleen kijken.

Maar aanwezig zijn.

Niet alleen begrijpen.

Maar ontmoeten.

Niet alleen veranderen.

Maar een nieuwe relatie aangaan met alles wat in ons leeft.

Een nieuwe manier van aanwezig zijn:

het moment waarop dat wat ooit alleen moest dragen,

eindelijk mag worden ontmoet.