Lezing Leo Bormans over Geluk

 

Gouda, 5 september 2018

 

Op verzoek van de Brede School in Gouda, was Leo Bormans te gast om een avond enthousiast al de door hem bijeengebrachte wetenschappelijke kennis te delen over 'geluk en vriendschap bij kinderen'. Bij binnenkomst staat hij bij de ingang van de zaal en groet iedereen vriendelijk.

 

Twee belangrijke voorwaarden voor geluk, die ook terugkomen in de jaarlijkse metingen voor de World Hapiness Report, zijn vertrouwen en meer gelijkheid. Twee voorwaarden waar we 'gelukkig' in Nederland hoog op scoren. Daartegenover staat dat de belangrijkste parameter voor ongeluk de angst is. Angst is een fenomeen dat bijvoorbeeld wordt gebruikt door terroristische organisaties om samenlevingen te ondermijnen. Angst is ook een karaktereigenschap die geluk in de weg kan staan, net zoals het moeilijk tonen van emoties en perfectionisme (in iedergeval wanneer je overal perfenctionisme in nastreeft, op een paar gebieden in je leven naar perfectie streven is prima).

 

Wat kan je dan doen om gelukkig te zijn. Best wel veel. Je geluk wordt voor het merendeel bepaald door je leefomstandigheden (10%) en je genen (50%). Dus blijft er nog 40% over waar je zelf invloed op hebt. Daar komt steeds meer de wetenschap van de positieve psychologie om de hoek kijken: deze tak van de psychologie helpt positieve eigenschappen bij onzelf te versterken en op te roepen, vaak met heel concrete handvatten en oefeningen.

 

Afbeeldingsresultaat voor sonja lyubomirsky

 

De gedragswetenschappen geven wel een waarschuwing af: van nature zijn wie niet altijd geneigd om de juiste keuzes te maken die ons gelukkiger maken. Dus het is wel slim om te weten wat kan bijdragen aan je geluk.

 

En daar heeft Leo Bormans dus in de afgelopen jaren aan 100 professoren uit 50 landen helder en inspirerend hun inzichten over geluk, hoop of liefde gevraagd. Daaruit is een aantal waarnemingen ontstaan, zoals wat de ingrediënten zijn voor gelukkige momenten in je leven. Neem er maar een in je herinnering van de afgelopen dagen. Waarschijnlijk zijn 2 of meer van de volgende ingrediënten van toepassing:

- het ging om een ervaring in plaats van geld

- er was sprake van een element van verrassing

- er was sprake van waardering

- er waren andere mensen bij betrokken

 

Die 'andere mensen' zijn een kernelement voor geluk. En dat zie je eigenlijk ook heel sterk terug in de overige onderwerpen die hij met veel enthousiasme bespreekt. Bijvoorbeeld over werkgeluk. Dat werkgeluk is nou niet om over naar huis te schrijven in Nederland. Eén op de vier werknemers in Nederland is niet gelukkig: bijna de helft wil het liefst van baan wisselen. Ga maar voor jezelf na: kan je op meer dan twee van de onderstaande vier vragen 'ja' antwoorden:

- Mag ik op mijn werk zijn wie ik ben

- Mag ik hier worden wie ik wil worden

- Mag ik hiersamenwerkenmet mensen

- Heeft hetgeen wat ik hier doe waarde

 

Is er voldoende interne motivatie, zelfstandigheid en onafhankelijkheid om ons te ontwikkelen. En gelukkig te leven! Daar legt Leo Bormans ook de link naar kinderen en school:

 

Kinderen die graag leven, zijn kinderen die graag leren.

 

Hoopvolle mensen, en dus ook hoopvolle kinderen, zijn mensen die in hun leven droom en actie met elkaar verbinden. En zo doelen in het leven hebben waar ze aan willen werken, waar ze keuzes voor kunnen maken en waardoor ze eigenaar van hun eigen leven zijn.

 

Dat staat vaak in schril contrast met allerlei regelementen die we kinderen opleggen in en rondom scholen. Hoe zorg je dat kinderen willen in plaats van moeten?

Om dat 'willen' te stimuleren, is het belangrijk om de innerlijke motivatie van het kind aan te spreken, kinderen te kunnen laten dromen. Dat betekent kinderen laten dromen, ze richting geven en ruimte. Maar ook structuur en vrijheid.

 

Tijdens zijn optreden bouwt Leo Bormans allerlei oefeningen in. Een van deze oefeningen wil ik jullie niet onthouden: tover een glimlach op je gezicht en voel die glimlach in je hele wezen. Doe dit ongeveer 10 seconden en probeer daarna, terwijl je nog steeds die glimlach op je gezicht hebt, te denken aan iets negatiefs.

80% van de mensen kan niet aan iets negatiefs denken wanneer ze een glimlach op hun gezicht hebben!

 

Namasté

 

In de woorden van Leo Bormans: Ik heb u gezien - Ik heb iets positiefs in u waargenomen  - Ik buig voor u